Kultura Bezpieczeństwa - portal informacji o bhp

Kierowca inteligentny emocjonalnie

Podczas szkoleń okresowych dla kierowców bardzo często tematem rozmów są wydarzenia na drodze. To co zwróciło moją uwagę to fakt, że jest prawie bezsprzeczną zasadą iż kierowca opowiadając o wydarzeniu bardzo często podkreśla, że to co się stało nie wynika z jego winy. Drugim uzasadnieniem jest to, że kierowca został skrzywdzony. Co ciekawe, bardzo rzadko - żeby  nie powiedzieć w ogóle - nie spotykamy się z jasnym przyznaniem się do winy.

Marek Różycki

T aki sposób zachowania jest więc symptomem postawy kierowcy. W procesie szkolenie kierowców kursant zapoznawany jest z przepisami prawa oraz pod okiem instruktora nabywa pewnych umiejętności praktycznych. Program kursu nie obejmuje jednak umiejętności radzenia sobie z emocjami, które powoduje ruch drogowy. W efekcie kierowcy bardzo często radzą sobie z wyrzutami sumienia i frustracja zwalając winę na innych...

Zwyczaje i stres
Ruch drogowy jest źródłem nieustającego stresu. Jak podaje definicja stres jest to dynamiczna relacja pomiędzy subiektywną oceną możliwości człowieka a wymogami sytuacji lub bodźcem (stresorem). Charakteryzuje się brakiem równowagi wewnętrznej.
W przypadku pojawienia się stresora (np. uzmysławiamy sobie zagrożenie, ktoś zajechał nam drogę) uruchamiają się pierwotne mechanizmy obronne, która mają na celu zmusić nas do działania (ucieczka) lub walki (reakcja). Pierwotna reakcja organizmu to zwiększanie wydzielania adrenaliny oraz noradrenaliny.
Wywołuje takie skutki jak rozszerzenie źrenic, przyspieszenie tętna i oddechu, przyspieszenie akcji serca. W codziennej pracy potrzeba realizacji usługi często koliduje z koniecznością stosowania się do norm w zakresie czasu pracy czy też ograniczeń związanych z ruchem drogowym. Trzecim wymogiem wobec kierowcy, który jest sprzeczny z pozostałymi dwoma, to żądanie bezpiecznego kierowania zgodnie z przepisami ruchu. Sytuacja taka powoduje stres, który jest potęgowany przez kilka dodatkowych czynników. Poniżej zaprezentowanych zostało 15 aspektów prowadzenia pojazdu, które działają jako dodatkowe czynniki stresogenne. Są to wyzwania emocjonalne, które często przekształcają się w akty wrogości i agresji na drogach i ulicach. Indywidualna reakcja każdorazowo zależeć będzie od przygotowania i motywacji kierowcy. Ideę służącą zdefiniowaniu aspektów stresujących zaczerpnięto z pracy dr Leona James oraz Diane Nahl.

Nieruchoma pozycja ciała

Ciało kierowcy podczas jazdy pozostaje bierne. Zwiększający się poziom adrenaliny powoduje, że napięcie wykazuje tendencję do odkładania się, gdy ciało jest fizycznie ograniczone i ściśnięte.
Ograniczenie
Samochody poruszają się ograniczonymi pasmami. W korku lub podczas jazdy w na zatłoczonych drogach, każdy pojazd jest nieuchronnie blokowany przez wielu innych uczestników ruchu. Z podobną sytuacją mamy do czynienia podczas jazdy w tunelu. Poczucie ograniczenie wzbudza emocje i może powodować uczucie „duszności”, a wraz z nim, lęk i chęć ucieczki.
Lęk może skłaniać kierowców do wykonania ryzykownych manewrów lub agresywnych zachowań.
Ograniczenia formalne
Samochody osobowe i dostawcze posiadają silniki o mocy pozwalających na o wiele szybsza jazdę niż jest to dopuszczone. Kierowca musi się ograniczać mając na uwadze system kar.
Brak kontroli nad ruchem drogowym
Ruch drogowy jest regulowany przez sygnalizację, znaki drogowe oraz w niekontrolowany sposób zwalniany poprzez nieoczekiwane reakcje innych pojazdów (np. zwalnianie na autostradzie) lub udział pieszych. Brak kontroli nad tym, co się dzieje, jest bardzo frustrujący, często prowadzi do złości. Jest ona kanalizowana na tych, którzy znajdują się najbliżej (inny kierowcy, pasażerowie, pieszy, pracownicy budowlani, rząd).