Kultura Bezpieczeństwa - portal informacji o bhp

Prewencyjne działanie decyzji inspektorów PIP

Inspektor PIP może podczas kontroli, na podstawie art. 11 pkt 3 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, nakazać wstrzymanie eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu i mają niewątpliwie charakter prewencyjny, bo zapobiegają ewentualnym zdarzeniom wypadkowym przy obsłudze tych maszyn.

Jacek Żerański

W artykule opisano przykłady sytuacji, w których decyzje inspektorów pracy ewidentnie spowodowały poprawę bezpieczeństwa pracowników.

Niebezpieczne chińskie tokarki
Podczas kontroli w zakładzie zajmującym się obróbką metali inspektor pracy stwierdził, że na trzech tokarkach produkcji chińskiej (SHENJI, model C0640/A) pracownicy wykonują obróbkę, tzw. fazowanie metalowych pierścieni (uszczelniaczy). Jak ustalił inspektor, tokarki zakupiono w 2007 r. w Niemczech, a w zakładzie nie było instrukcji dotyczących użytkowania tych maszyn wydanych przez producenta.

Praca na obrabiarkach polegała na tym, że pomiędzy duże wirujące tarcze ścierne pracownicy wkładali pierścienie, następnie dociskali tarcze do siebie i po sfazowaniu ponownie wciskali przycisk powodujący rozsunięcie się tarcz. Potem pierścień po obróbce trzeba było wyjąć i włożyć następny. W trakcie obrabiania pracownik musiał trzymać pierścień dwoma palcami w pobliżu tarcz obracających się z dużą prędkością. Tarcza, na którą nakładane były pierścienie obracała się cały czas, natomiast tarcza dociskowa rozpoczynała pracę w momencie uruchomienia docisku do obrabianego pierścienia.

Taki sposób wykonywania pracy niósł ze sobą konieczność ingerencji rąk pracownika w strefę niebezpieczną w czasie ruchu maszyny podczas operacji fazowania pierścieni, tj. trzymania pierścieni przez operatora obrabiarki przy nakładaniu, dociskaniu i skrawaniu oraz zdejmowaniu pierścieni z obracającej się tarczy wrzeciona. Pracownicy wykonujący w ten sposób obróbkę pierścieni byli narażeni na urazy palców (otarcie, ucięcie, zmiażdżenie).
Kontrola wykazała, że podczas obsługi jednej z chińskich tokarek doszło wcześniej do lekkiego wypadku przy pracy. Poszkodowana pracownica doznała obrażeń środkowego palca lewej ręki (częściowa utrata) w momencie, gdy wyjmowała pierścień po obróbce. Zeznała ona, że pierścienie, które obrabiała (waga – 20 dkg) były dla niej najtrudniejsze do fazowania. Często owijała palce plastrami, które ułatwiały wkładanie i trzymanie pierścieni podczas fazowania. Zdarzało się też, że pierścienie wypadały jej z palców.
W wyniku kontroli inspektor pracy wydał decyzję wstrzymania eksploatacji wszystkich trzech tokarek do czasu wyeliminowania konieczności ingerencji kończyn górnych pracowników w strefę niebezpieczną w czasie ruchu maszyny.

Pracodawca dopuszczając do wykonywania pracy w ten sposób naruszył następujące przepisy: art. 216 § 1 kodeksu pracy, § 51 ust. 1 i § 55 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia ministra gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. Inspektor zastosował wobec pracodawcy mandat karny w wysokości 1 tys. zł.
Kontrola sprawdzająca przeprowadzona w zakładzie wykazała, że pracodawca wprowadził zmiany konstrukcyjne w budowie obrabiarek, w celu dostosowania ich do obróbki pierścieni i wyeliminowania konieczności operowania przez pracowników rękoma w strefie niebezpiecznej. Zmiany te polegały na ustawieniu wrzecion tokarek w pionie zamiast w poziomie oraz wprowadzeniu dwuręcznego uruchamiania maszyny.