Kultura Bezpieczeństwa - portal informacji o bhp

Kryzys w biznesie wpłynął na stosunek polskich pracodawców do bezpieczeństwa

Co roku w Unii Europejskiej ponad pięć tysięcy osób ponosi śmierć w wyniku wypadków związanych z wykonywaniem pracy. Wprawdzie śmiertelność w miejscu pracy spada – z 3,6 przypadków śmierci na 1000 pracowników w 1996 do 2,1 w 2007 ¹⁾ – i wiele firm twierdzi, że bezpieczeństwo jest dla nich najważniejsze, jednak wydaje się, że w kwestii ogólnego podejścia do  bezpieczeństwa pracy zaczyna panować stagnacja. Skąd ta rozbieżność?

A by poznać przyczyny tego problemu, DuPont Sustainable Solutions — firma konsultingowa spółki DuPont, pomagająca przedsiebiorstwom w realizowaniu standardów kultury bezpieczenstwa — przeprowadziła ankietę wśród 300 czołowych firm europejskich, w celu zbadania postaw i strategii dotyczących bezpieczeństwa pracy. Przedsiębiorstwa, które wzięły udział w ankiecie, zatrudniają co najmniej 2500 pracowników w sektorach produkcji przemysłowej, ropy i gazu, budownictwa, motoryzacji, energetyki i mediów, spożywczym, transportu, metalurgii oraz logistyki, i działają we Francji, Niemczech, Włoszech, Polsce, Portugalii lub Hiszpanii .

Wyniki ankiety (link) sugerują koncepcyjne „załamanie” spowodowane brakiem ogólnego zaangażowania ze strony kierownictwa. Wprawdzie jest oczywiste, że znaczenie bezpieczeństwa jest rozumiane, istnieją jednak braki w implementacji, co przekłada się na niechęć do przyjmowania odpowiedzialności za bezpieczeństwo, brak jasnych ram wdrażania zasad bezpieczeństwa w miejscach pracy i, co ważniejsze, niewystarczające miary wyników w zakresie bezpieczeństwa, zarówno jakościowe, jak i ilościowe.

Brak miar i celów w zakresie bezpieczeństwa
Choć wiele organizacji wymienia bezpieczeństwo jako najwyższy priorytet, rzadko kiedy jest ono rzeczywiście traktowane jako kwestia najistotniejsza ze względu na brak wystarczająco stymulujących czynników – jako główne czynniki 65 procent respondentów podawało konieczność dostosowania się do wymogów prawnych lub wizerunek firmy. Zaledwie 15 procent uczestników wymieniło wzrost produktywności, ograniczenie kosztów lub poprawę jakości jako pochodne bezpieczeństwa. Oznacza to, że mało kto wierzy, iż korzyści wynikające z poprawy bezpieczeństwa przekładają się na lepsze wyniki biznesowe.

Co więcej, jedna trzecia ankietowanych firm nawet nie mierzy swoich wyników w zakresie bezpieczeństwa, a żaden respondent nie był w stanie podać statystyk dotyczących bezpieczeństwa w swojej firmie. Ta nieznajomość statystyk może nieco dziwić wobec faktu, że wielu ankietowanych deklaruje, iż bezpieczeństwo jest omawiane w ich firmie często i na bieżąco – w Polsce twierdzi tak aż 96 procent respondentów. 

Ponadto prawie jedna piąta firm w ogóle nie określiła celów dotyczących bezpieczeństwa. Największa liczba takich firm znajduje się we Włoszech, Francji i w Niemczech. Szokujące jest, że 51 procent specjalistów BHP uważa, że ich firmy nie wyznaczyły odpowiednich celów w zakresie bezpieczeństwa. Stąd rodzi się pytanie: do jakiego stopnia w rzeczywistości monitoruje się bezpieczeństwo?

Czy można zapobiec wszystkim obrażeniom?
Odpowiedzi na to pytanie były podzielone. W Europie południowej, gdzie dominują sektory przemysłu wymagające większych nakładów pracy ludzkiej a bezpieczeństwo osobiste odgrywa dość znaczącą rolę, częściej wyrażany jest pogląd, że obrażeniom można zapobiec. W Hiszpanii przekonanie to jest bardzo głębokie — zgadza się z nim aż 96 procent respondentów. Z kolei w Europie północnej i wschodniej, gdzie dominuje automatyzacja przemysłu, firmy częściej uważają, iż nie można im zapobiec. Przekonanie to wydaje się być szczególnie powszechne wśród Polskich ankietowanych – jedynie 17 procent z nich uznało, że wszystkim wypadkom można zapobiec. Wśród pozostałych krajów odsetek ten był znacznie wyższy, ze średnią sięgającą 65 procent.